امر به معروف و نهی از منکر در سخنان امام و رهبری

اصطلاح «امر به معروف و نهی از منکر» در سخنان امام (ره) و مقام معظم رهبری به طور واضح و آشکاری شامل تمامی اشکال و صور تغییر اجتماعی از اصلاح گرفته تا انقلاب می شود .آمر به معروف و ناهی از منکر باید با آگاهی در این راه گام بردارد و اگر به مقتضای آگاهی کاذب و یا جهل خود دست به حرکتی بزند،دیگر نمی توان آن را «انقلاب اسلامی» قلمداد کرد.

انقلاب عبارت است از «امر به معروف و نهی از منکری که توسط مردمی آگاه، متحول و شعور یافته با انتخاب و اختیار، به طور همزمان و جمعی در مقابل سلطان یا پادشاه و هیئت حاکمه ستمگر، طی مراحلی خاص برای تغییر در ساخت ها، نهادها، ارزش های مسلط و به تعبیری بهتر، احیای سنت های رسول خدا واماته بدعت ها، تحریفات و منکرات، تحت رهبری فردی واجد شرایط به طریقی خشونت آمیز، صورت می گیرد پیغمبر اسلام برای این که مردم تربیت نمی شدند غصه می خوردند، به طوری که خدای تبارک و تعالی او را تسکین می داد... و هر انسانی باید این طور باشد که متاسف باشد برای آنهایی که نمی آیند به خط اسلام و خط انسانیت.

ادامه نوشته

اهمیت امر به معروف

احادیث موضوعی درباره امر به معروف و نهی از منکر

حدیث (1) قال على علیه السلام :

وَماأعمالُ البِرِّ كُلُّها وَالجِهادُ فى سَبيلِ اللّه‏ِ عِندَ المرِ بِالمَعرُوفِ وَالنَّهىِ عَنِ المُنكَرِ إِلاّ كَنَفثَةٍ فى بَحرٍ لُجِّىٍّ؛

همه كارهاى خوب و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منكر چون قطره‏اى است در درياى عميق.

نهج البلاغه، حكمت 374

حدیث (2) امام على عليه السلام :

إنَّ الأمرَ بِالمَعروفِ وَالنَّهىَ عَنِ المُنكَرِ لا يُقَرِّبانِ مِن أَجَلٍ وَلا يَنقُصانِ مِن رِزقٍ ، لكِن يُضاعِفانِ الثَّوابَ وَيُعظِمانِ الجرَ وَأفضَلُ مِنهُما كَلِمَـةُ عَدلٍ عِندَ إمامٍ جائِرٍ؛

امر به معروف و نهى از منكر نه اجلى را نزديك مى‏كنند و نه از روزى كم مى‏نمايند، بلكه ثواب را دو چندان و پاداش را بزرگ مى‏سازند و برتر از امر به معروف و نهى از منكر سخن عادلانه‏اى است نزد حاكمى ستمگر.

غررالحكم، ج2، ص611، ح3648

ادامه نوشته

اهمیت امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر

معنای لغوی امر[ویرایش]

---

امر در لغت دو معنی دارد؛ یكی كار که جمع آن امور است ^[۱] و دیگری دستور و طلب که جمع آن اوامر است. ^[۲]

معنای لغوی نهی[ویرایش]

---

نقیض امر، نهی ^[۳] به معنای زجر و منع ^[۴] است.

معنای لغوی معروف[ویرایش]

---

معروف از ماده «عرف» به معنای شناخته شده ^[۵]

معنای لغوی منکر[ویرایش]

---

منكر از ماده «نكر» به معنی ناشناخته است. ^[۶]

معنای اصطلاحی امر به معروف و نهی از منکر[ویرایش]

---

امر در اصطلاح، اسمی است برای هر كاری كه با عقل و شریعت نیكو شناخته شده ^[۷] و منكر، ضد معروف و هر كاری است كه عقل‏ها و خردهای سلیم، زشتی آن را حكم می­‌كند یا این‌كه عقل‏ها در زشتی و خوبی آن كار سكوت می‌كنند، سپس دین و شریعت بدی و زشتی آن را بیان می­‌كند. ^[۸] پس امر به معروف یعنی فرمان دادن به نیكی و نهی از منکر، باز داشتن از بدی و ناپسندی است. ^[۹]

شناخت معروف و منكر[ویرایش]

---

بهترین راه شناخت معروف و منکر، مراجعه به شرع مقدّس و عقل سلیم است. بر این اساس هر چیزی را كه شارع مقدس به آن امر كرد و مردم را به انجام آن تشویق نمود، آن چیز «معروف» و هرگاه شارع مقدّس، از چیزی نهی كرد و مردم را از انجام آن سرزنش نمود، آن چیز منكر است ^[۱۰] و هم‌چنین می­‌توان برای شناخت معروف و منكر از عقل سلیم بهره برد.
از انواع معروف می­‌توان به امور واجب و مستحب از قبیل ایمان، احیای مراكز دینی و مساجد، یتیم نوازی و... ^[۱۱]و از انواع منكر به امور حرام و مکروه از قبیل غیبت، دروغ و... ^[۱۲]اشاره داشت.

اهمیت امر به معروف و نهی از منكر[ویرایش]

---

← امر به معروف و نهی از منكر در قرآن
در قران آیات زیادی وجود دارد كه به روشنی، جایگاه امر به معروف و نهی از منكر را یاد آوری می­‌كند. در این‌جا بنا به اهمیت این دو حکم الهی و نیز بهره­‌مند شدن از چشمه جوشان قرآن، به چند آیه اشاره می­‌شود:
۱- «وَ لْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ یَدْعُونَ إِلیَ الخَْیرِْ وَ یَأْمُرُونَ بِالمَْعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛ باید از میان شما، جمعی دعوت به نیكی و امر به معروف و نهی از منكر كنند! و آنها همان رستگارانند» ^[۱۳]
۲- «كُنتُمْ خَیرَْ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لَوْ ءَامَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكاَنَ خَیرًْا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَ أَكْثرَُهُمُ الْفَاسِقُونَ؛ شما بهترین امتی بودید كه به سود انسانها آفریده شده‏اند (چه این‌كه) امر به معروف و نهی از منكر می‏كنید و به خدا ایمان دارید» ^[۱۴]
۳- «خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الجَْاهِلِینَ؛ (به هر حال) با آن‌ها مدارا كن و عذرشان را بپذیر و به نیكی‏ها دعوت نما و از جاهلان روی بگردان.» ^[۱۵]
۴- «التَّئبُونَ الْعَبِدُونَ الحَْمِدُونَ السَّئحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ الاَْمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ الْمُنكَرِ وَ الحَْفِظُونَ لحُِدُودِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ... آمران به معروف، نهی كنندگان از منكر و حافظان حدود(و مرزهای) الهی،(مؤمنان حقیقی‏اند) و بشارت ده به(اینچنین) مؤمنان!» ^[۱۶]

ادامه نوشته

با اين همه اهميت امر به معروف و نهي از منکر اين همه مهجوريت چرا؟

راستي چرا به امر به معروف و نهي از منکر در طول تاريخ«دو از ياد رفته» هستند؟ در پاسخ به آن، دانشمندان اسلامي با بهره گيري از منابع ديني ده ها علل را متذکر شدند که در اين مقاله به چند عامل مهم آن اشاره مي کنيم.

1 ـ ترس
 

مقصود از ترس هر نوع محاسبه منفعت جويانه و زيان گريزي حقيري است که زبان آدمي را مي بندد و از اقدام و گفتار به حق باز مي دارد. بسياري ترس جان دارند و بسياري ترس آجر شدن نان.
ترس باعث حق پوشي و خودخوار سازي است در حاليکه«که دست از جان بشويد هر چه در دل دارد بگويد»
لذا امير المؤمنين علي (ع) در راستاي گوشزد به تهديد ترس نسبت به امر به معروف و نهي از منکر و بي اساس شمردن آن مي فرمايد: «امر به معروف و نهي از منکر نه اجل کسي را نزديک مي کند و نه از روزي او مي کاهد» (نهج البلاغه، حکمت 110، ترجمه شهودي)
و سعدي از بزرگي نقل مي کند که«چندان که تعلق آدمي زادست به روزي، اگر روزي ده بودي به مقام ملايکه درگذشتي» (گلستان باب هفتم)
راستي اگر کسي به نظام اقتصادي اسلام باور داشته باشد و روزي رسان و مرگ آفرين را خداوند عالم بداند هرگز نبايد بيمي از قطع روزي يا رسيدن مرگ خود راه دهد در نتيجه اگر کسي در باب امر به معروف و نهي از منکر ترديد کند يا وعده خدا را باور نداشته باشد يا آن که خود ر ا فريفته و اساساً اين نظام فکري را نپذيرفته است يا درکي از رابطه اين مسايل ندارد چنانچه از پيامبر (ص) نقل شده است که فرموده: «ان ا... عزوجل ليبغض المؤمن الضعيف الذي لا دين له فقيل له و ما المؤمن الضعيف الذين لا دين له؟ قال الذي لا ينهي عن المنکر.»
يعني؛ خداوند مؤمن ضعيفي که دين ندارد را دشمن مي دارد گفته شد مؤمن ضعيفي که دين ندارد کيست؟ فرمود کسي که نهي از منکر نمي کند.

ادامه نوشته